Şafak Türküsü
Ballad of Dawn
şafak: dawn
türkü: folk song, ballad
Beni burada arama
Do not look for me here
beni: me
burada: here
ara-: to look for
Arama anne
Don’t look, mother
anne: mother
Kapıda adımı
At the door, my name
kapı: door
ad: name
Adımı sorma
Do not ask my name
sor-: to ask
Saçlarına yıldız düşmüş
A star has fallen into your hair
saç: hair
yıldız: star
düş-: to fall
Koparma anne ağlama
Don’t pluck it, mother—don’t cry
kopar-: to pluck, tear away
ağla-: to cry
Kaç zamandır yüzüm traşlı
For so long now, my face has been shaved
kaç zamandır: for how long, for some time
yüz: face
traşlı: shaved
Gözlerim şafak bekledim
My eyes have waited for dawn
göz: eye
bekle-: to wait
Uzarken ellerim kulağım kirişte
As my hands grow long, my ears are on the beam
uza-: to grow long
kulak: ear
kiriş: beam
Ölümü özledim anne
I came to long for death, mother
ölüm: death
özle-: to long for
Yaşamak isterken delice
While wanting to live—madly
yaşa-: to live
delice: wildly, madly
Ah…. verebilseydim keşke
Ah… if only I could have given
keşke: if only
Yüreği avucunda koşan
To every mother who runs with her heart in her palm
yürek: heart
avuç: palm
koş-: to run
Her bir anneye
To every single mother
her bir: each and every
Tepeden tırnağa oğula
(A country) full of sons head to toe
tepeden tırnağa: from head to toe
oğul: son
Ve kıza kesmiş
And full of daughters
kız: daughter
Bir ülkeyi armağan
Gifting an entire country
ülke: country
armağan: gift
Düşlerimle sınırsız
Boundless with my dreams
düş: dream
sınırsız: limitless
Diretmişliğimle genç
Young with my stubborn resistance
diret-: to resist
genç: young
Şaşkınlığımla çocuk devrederken sırdaşıma
Passing my childlike wonder to my confidant
şaşkınlık: wonder, bewilderment
sırdaş: confidant
Usulca açıverdi yanağımda tomurcuk
A bud quietly blossomed on my cheek
usulca: gently
tomurcuk: bud
Pir Sultan’ı düşün anne, Şeyh Bedrettin’i
Think of Pir Sultan, mother—of Sheikh Bedrettin
düşün-: to think
Börklüce’yi, Torlak Kemal’i, insanları düşün anne
Think of Börklüce, Torlak Kemal, think of the people, mother
insan: people, humanity
Düşün ki yüreğin sallansın
Think, so that your heart may tremble
sallan-: to tremble
Düşün ki o an güneşli güzel günlere inanan
Think, so that one who believes in bright, beautiful days
güneşli: sunny
inan-: to believe
Mutlu bir yusufçuk havalansın
May a happy dragonfly take flight
yusufçuk: dragonfly
havalan-: to take flight
Beni burada arama
Do not look for me here
ara-: to look for
Arama anne
Don’t look, mother
anne: mother
Kapıda adımı
At the door, my name
kapı: door
ad: name
Adımı sorma
Do not ask my name
sor-: to ask
Saçlarına yıldız düşmüş
A star has fallen into your hair
yıldız: star
düş-: to fall
Koparma anne ağlama
Don’t pluck it, mother—don’t cry
kopar-: to pluck
ağla-: to cry
Yani benim güzel annem
So, my beautiful mother
güzel: beautiful
Ala şafağında ülkemin yıldız uçurmak varken
Instead of flying stars at colorful dawn of my country
ala şafak: colorful dawn
uçur-: to let fly
Oturup yıldızlar içinde kendi buruk kanımı içtim
I sat and drank my own bitter blood among the stars
buruk: bitter
kan: blood
Ne garip duygu şu ölmek
What a strange feeling this is, dying
garip: strange
öl-: to die
Öptüğüm kızlar geliyor aklıma
The girls I kissed come to my mind
öp-: to kiss
akıl: mind
Bir açıklaması vardır elbet
There must be an explanation, surely
elbet: surely
Giderken dar ağacına
As I walk toward the gallows
dar ağacı: gallows
Geride masa üstünde boynu bükük kaldı kağıt kalem
Left behind on the table, paper and pen bowed their heads
boynu bükük: bowed, forlorn
kağıt: paper
kalem: pen
Bağışla beni güzel annem
Forgive me, my beautiful mother
bağışla-: to forgive
Oğul tadında bir mektup yazamadım diye kızma bana
Don’t be angry that I couldn’t write a letter worthy of a son
mektup: letter
kız-: to be angry
Elleri değsin istemedim
I didn’t want hands to touch it
değ-: to touch
Gözleri değsin istemedim
I didn’t want eyes to fall upon it
göz: eye
Ağlayıp koklayacaktın
You would have cried and breathed it in
kokla-: to smell
Belki bir ömür taşıyacaktın koynunda
Perhaps you would have carried it in your bosom for a lifetime
ömür: lifetime
koyun: bosom
Yaşamak ağrısı asıldı boynuma
The pain of living was hung around my neck
ağrı: pain
asıl-: to hang
Oysa türkü tadında yaşamak isterdim
Yet I wished to live with the taste of a folk song
türkü tadında: like a folk song
Ölmek ne garip şey anne
What a strange thing it is, dying, mother
garip: strange
Bayram kartlarının tutsaklığından aşırıp bayramı
Stealing the holiday from the captivity of greeting cards
tutsaklık: captivity
aşır-: to steal
Sedef kakmalı bir kutu içinde
Inside a mother-of-pearl inlaid box
sedef kakmalı: mother-of-pearl inlaid
Vermek isterdim çocukların eline
I would have liked to place it in children’s hands
ver-: to give
çocuk: child
Sonra benim güzel annem
Then, my beautiful mother
Damdan düşer gibi vurulmak isterdim bir kıza
I would have liked to fall in love with a girl, suddenly, like falling from a roof
damdan düşer gibi: suddenly
vurul-: to fall for
Gecenin kıyısında durmuşum
I am standing at the edge of the night
kıyı: edge
Kefenin cebi yok
A shroud has no pockets
kefen: shroud
cep: pocket
Koynuma yıldız doldurmuşum
I have filled my bosom with stars
doldur-: to fill
Koşun çocuklar koşun
Run, children, run
koş-: to run
Sabah üstüme üstüme geliyor
Morning is coming down upon me
sabah: morning
Kısacası güzel annem
In short, my beautiful mother
Bir çiçeği düşünürken ürpermek yok
There is no trembling when thinking of a flower
ürper-: to shiver
Gülmek, umut etmek, özlemek
Laughing, hoping, longing
umut: hope
özle-: to long for
Ya da mektup beklemek
Or waiting for a letter
bekle-: to wait
Gözleri yatırıp ıraklara
Laying one’s eyes upon distant places
ırak: far away
Ölmek ne garip şey anne
What a strange thing it is, dying, mother
Artık duvarları kanatırcasına tırnağımla
I will no longer scratch walls until they bleed with my nails
kanat-: to make bleed
tırnak: nail
Şaşkın, umutlu şiirler yazamayacağım
I will no longer write bewildered, hopeful poems
şiir: poem
Mutlak bir inançla gözlerimi tavana çakamayacağım
I will no longer fix my eyes on the ceiling with absolute faith
mutlak: absolute
tavan: ceiling
Baba olamayacağım örneğin
I will not become a father, for instance
baba: father
Toprak olmak ne garip şey anne
What a strange thing it is, becoming earth, mother
toprak: earth, soil
Ölmek ne garip şey anne
What a strange thing it is, dying, mother
Uçurumlar ki sende büyür
There are abysses that grow within you
uçurum: abyss
Dağdır ki sende göçer
There are mountains that migrate within you
dağ: mountain
göç-: to migrate
Ben bayrak derim çiçek derim
I call it flag, I call it flower
bayrak: flag
çiçek: flower
Çam diplerine açmış kanatlarını kozalak derim
I call it a pinecone spreading its wings beneath pine trees
çam: pine
kozalak: pinecone
Gül yanaklı çocuğa benzer
It resembles a rosy-cheeked child
gül yanaklı: rosy-cheeked
Yine de oğlunu yitirmek
Yet still, to lose one’s son
yitir-: to lose
Kim bilir ne garip şey anne
Who knows what a strange thing it is, mother
Her kavgada ölen benim
In every struggle, it is I who dies
kavga: struggle
Bayrak tutan, çarpışan her kadın
Every woman who holds a flag, who fights
çarpış-: to fight
Toprağı tırnaklayarak doğurur beni
Gives birth to me by clawing at the earth
doğur-: to give birth
Özlem benim, kavga benim, aşk benim
I am longing, I am struggle, I am love
özlem: longing
aşk: love
Bekle beni anne
Wait for me, mother
bekle-: to wait
Bir sabah çıkagelirim
One morning, I may come back
çıkagel-: to suddenly arrive
Bir sabah anne bir sabah
One morning, mother, one morning
Acını süpürmek için açtığında kapını
When you open your door to sweep away your pain
süpür-: to sweep
Adı başka, sesi başka nice yaşıtım
Many of my peers, with different names and different voices
yaşıt: peer
Koynunda çiçekler
Flowers in their bosoms
çiçek: flower
Çiçekler içinde bir ülke getirirler…
They bring a country wrapped in flowers…
ülke: country
